Publicidad
http://assets.natgeotv.com/Shows/25749.jpg

DÜNYANIN EN KUŞ DOSTU KAHVESİ ETİYOPYA'DA

Türk National Geographic Kaşifi, dünyanın en kuş dostu kahvesini Etiyopya'da keşfetti.

Doç. Dr. Çağan H. Şekercioğlu’nun ekibinin araştırması, kahvenin anavatanı Etiyopya’daki geleneksel kahve çiftliklerindeki biyo-çeşitlilik oranının çok yüksek olduğunu gösterdi.

Türk National Geographic Kaşifi, Utah ve Koç Üniversitelerinde öğretim üyesi ve TUBITAK Bilim Özel Ödülü sahibi Doç. Dr. Çağan H. Şekercioğlu’nun ekibinin yeni araştırmalarına göre Etiyopya'da binlerce yıldır doğal orman ağaçlarının gölgesinde yetiştirilen kahve ormanları, dünyadaki bütün kahve ormanlarındakinden nispeten daha çok orman kuşu türüne ev sahipliği etmekte. 

Araştırmalara göre, kahveye ismini veren Kaffa bölgesinde uygulanan geleneksel yetiştiricilik şekli sayesinde bu ormanlardaki kuş çeşitliliği dünyadaki bütün kahve çiftliklerinden daha iyi.

Etiyopya'da kahve eskiden beri yerel ağaçların gölgelerindeki korularda yetiştiriliyor. Biological Conservation bilimsel dergisinin 11 Şubat sayısında çıkan bir çalışmaya göre bu çiftlikler, çevredeki ormanda bulunandan 2,5 kat daha fazla kuş türü barındırmakla övünüyor.

Bu çalışma için National Geographic’den araştırma bursu almış olan ve National Geographic Kaşifi biyolog Doç. Dr. Çağan H. Şekercioğlu’nun Utah Üniversitesi'ndeki doktora öğrencisi olan Evan Buechley, buna çok şaşırdığını söylüyor ve ekliyor: "Ormanda altı bitki örtüsünde tespit ettiğimiz 19 kuş türünün hepsini kahve ormanlarında da bulduk. Bu başka bir yerde olan bir şey değil."

Başka çalışmalar da, kuşlar için gölgelik kahve ormanlarının, ağaç örtüsü olmayan ve tam güneş alan kahve tarlalarından daha iyi bir yaşam alanı sağladığını gösteriyor. Ama bunun etkisinin Etiyopya'da daha önemli olmasının nedeni, çiftçilerin başka yerlerde çok tutulan egzotik türler yerine yerel ağaçları kullanmayı tercih etmesi olabilir.

Neden Önemli?

Bu yeni çalışma Etiyopya'daki kuş çeşitliliğiyle ilgili bir ilk olabilir çünkü ülke nispeten uzak ve fakir. Pek çok ülkede olduğu gibi, Etiyopyalı kahveciler de, daha çok kahve üretimi için tam güneş alan ekim alanlarına geçmeleri konusunda baskı altında.

Şekercioğlu'nun dediğine göre, güneşte kahve yetiştirmek mantar hastalığı riskini azaltabiliyor, daha az işçi gerektiriyor ve daha çok kahve çekirdeği veriyor ama bunun bedeli olarak da doğadaki canlıların yaşam alanları bozuluyor ve kilosu daha ucuza satılan düşük kaliteli kahve ortaya çıkıyor.

Genel Bakış 

Bilim insanları dokuz göçmen kuş türünün hepsini kahve ormanlarında tespit etti ama bunların sadece birini bitişikteki doğal ormanda buldu. Şekercioğlu, bu kuşların kuzeyde, yani Avrupa ve Akdeniz’de yaşadıkları ortama çok benzediği için kahve ormanlarının açık yapısının bu kuşlara sık ağaçlı doğal ormandan daha çekici geldiğini düşünüyor.

Şekercioğlu, yine de kahve çiftliklerinin, yaşam alanı olarak doğal ormanın yerini tutamayacağı konusunda uyarıyor. Orman altı bitki örtüsündeki kuş türlerinin hepsi kahve ormanlarında da olsa bile, sayıları % 80 daha az.

Bundan Sonra Ne Yapılacak?

Ekip, kahve ormanlarının üst katmanlarında bulunan kuşların nasıl yaşadığını ölçmek istiyor. Şu ana kadar sadece yerden üç metre yüksekte yakalanmış alt bitki örtüsü kuşlarını ölçebildiler. Bilim insanları ormanda yaşayanlara kıyasla gölgedeki kahve tarlalarında yaşayan kuşların uzun dönem üreme başarılarını ve nüfus değişikliklerini de incelemek istiyor.

Şekercioğlu ayrıca, başka ülkelerdeki kuş dostu kahvelere sertifika veren Smithsonian Göçmen Kuşlar Merkezi ya da Yağmur Ormanları Birliği'nin, programlarına Etiyopya'yı da dahil etmelerini tavsiye ediyor. Sertifika sayesinde çiftçiler daha yüksek gelir elde ediyor. Bu da finansal açıdan tam güneş alan tarlalara geçme ya da arazilerini başka türlü değerlendirme zorunluluğunu ortadan kaldırarak kuşların ve diğer canlıların yaşam alanlarını koruyor.
REKLAMLAR

VIDEOLAR