Afleveringen

• Etruscan Gold Teeth, Soutra Aisle, The Two Toes

  +

  Reis van Italië naar Schotland en Egypte terwijl archeologen eeuwenoude medische geheimen ontrafelen. Sierlijke gouden tandbanden in Etruskische graven duiden op vroege pogingen tot tandheelkunde … of op identiteitsuitingen van de elite. In Soutra Aisle tonen aanwijzingen uit een middeleeuws ziekenhuis de mix van ruwe procedures en doordachte zorg uit die tijd, ondersteund door kruiden en vroege verdovingsmiddelen. Diep in een Egyptische graftombe leidt een levensechte prothese die aan een beschadigde mummie is bevestigd tot discussie over het doel en het vakmanschap ervan. Samen benadrukken deze vondsten de inventieve, verrassende manieren waarop...

• Rivers of Mercury, Ethics of Anatomy, The Black Death

  +

  Reis van het oude China naar het Europa van de Renaissance en de door de pest geteisterde wereld van de 14e eeuw. De eerste keizer van China omarmt een schitterend elixer in de hoop op eeuwige heerschappij, zich niet bewust van de dodelijke erfenis die het zal achterlaten. Een renaissancegeleerde trotseert eeuwenoude medische tradities en biedt gedurfde anatomische inzichten die de grenzen van de wetenschap verleggen. En terwijl de zwarte dood gemeenschappen op verschillende continenten teistert, worstelen wanhopige artsen om te ontrafelen hoe de mysterieuze moordenaar te werk gaat. Deze aflevering belicht de dramatische keerpunten, door ambitie,...

• Poison Panacea, A Shocking Treatment, Cannabis in China

  +

  Op verschillende continenten en door de eeuwen heen zochten volkeren uit de oudheid op verrassende manieren bescherming en genezing. De Europese adel, doodsbang voor moordaanslagen, zag bezoarstenen als een krachtig middel dat gif kon neutraliseren. In Egypte wendden genezers zich tot de elektrische meerval uit de Nijl en voerden ze vroege bio-elektrische experimenten uit om pijn te verlichten en kwalen te behandelen. Ver naar het oosten, in Turpan, ontdekken archeologen een graf omringd door cannabisplanten — bewijs van rituele, medicinale of symbolische praktijken die verband hielden met de unieke eigenschappen van de plant. Aan de hand van...

• Mummy Medicine, King of Poisons, Mayan Sweat Baths

  +

  Van bizar tot geniaal: de geneeskunde uit de oudheid onthult de meest gewaagde pogingen van de mensheid om te genezen. In Europese medische teksten werd mummiepoeder ooit geprezen als wondermiddel, wat de vraag naar menselijke resten uit Egyptische graven aanwakkerde. In Oostenrijk consumeerden dorpelingen arseen, in de overtuiging dat gecontroleerde doses hun teint, ademhaling en vitaliteit verbeterden — ondanks zijn dodelijke aard. Aan de andere kant van de wereld, in het oude Maya-gebied, biedt een zweetbad met een afbeelding van een machtige godheid inzicht in rituelen rondom zwangerschap en geboorte. Aan de hand van archeologie en deskundig...

• James Cook's Cup, Roman Army Hospital, Bamboo Scrolls

  +

  Ontdek drie fascinerende hoofdstukken uit de geschiedenis van de geneeskunde. Een 18e-eeuwse antimoonbeker die in verband wordt gebracht met kapitein James Cook, zou de gezondheid op zee bevorderen — maar het giftige ontwerp ervan roept verontrustende vragen op over geneeskunde en risico’s. In de ruïnes van een Romeins militair hospitaal ontdekken archeologen bewijzen van een opmerkelijke medische organisatie, waar opgeleid personeel gewonde soldaten behandelde en tegelijkertijd de chirurgische kennis uitbreidde. Ver naar het oosten bieden bamboerollen die in Chengdu zijn ontdekt een zeldzame blik op de Chinese geneeskunde uit de tweede eeuw....

• Queen Anne's Revenge, Tribal Trepanation, Thunderbolt

  +

  Ontdek enkele van de meest extreme medische praktijken uit de geschiedenis. Aan boord van het wrak van het beruchte piratenschip Queen Anne’s Revenge vinden archeologen chirurgische instrumenten die ooit werden gebruikt om gewonde zeelieden te behandelen — maar ze onthullen een wrede realiteit van pijn, infecties en beperkte zorg op volle zee. In Peru leggen opgravingen bij het fort van Kuélap menselijke resten bloot die sporen vertonen van trepanatie, een oude vorm van schedelchirurgie die opmerkelijke anatomische kennis en vaste handen vereiste. Ondertussen, in de Amerikaanse wildernis, onthult bewijsmateriaal dat is teruggevonden in de latrines...

• Abracadabra, Longmen Recipes, Belemnites

  +

  In de antieke wereld werd genezing vaak toegeschreven aan onzichtbare krachten. Romeinse geleerden legden gesproken bezweringen vast waarvan men geloofde dat ze het lichaam tegen malaria beschermden, wat blijk geeft van het geloof in de kracht van woorden. In China bewaren de Longmen-grotten een buitengewoon, in steen gekrast medisch dossier met een lijst van remedies gemaakt van mensenhaar, dierlijke uitwerpselen en andere onwaarschijnlijke ingrediënten. Ondertussen ontdekken archeologen fossiele inktvisstaarten in graven uit het middeleeuwse Polen, wat wijst op beschermende rituelen of medicinale symboliek die nu al lang vergeten is. Van gesproken...

• Barber Surgeons, Astrologist-Physicians, Ancient Indian Medicine

  +

  Door de geschiedenis heen heeft geneeskunde vele verrassende vormen aangenomen. In het middeleeuwse Europa wendde men zich tot barbier-chirurgen, die haar knipten, aderlatingen uitvoerden en operaties verrichtten te midden van pestepidemieën en conflicten, waarmee ze de basis legden voor de professionele geneeskunde. In het Elizabethaanse Engeland raadpleegden artsen die in astrologie waren opgeleid de hemel, in de overtuiging dat de bewegingen van de planeten de sleutel vormden tot diagnose en genezing. Eeuwen eerder trotseerde een buitengewone vernieuwer in het oude India sociale taboes om de chirurgie vooruit te helpen, gespecialiseerde instrumenten...

  Wanneer te zien

  donderdag 17 september 15.55

  Op National Geographic

• Relitto del Pozzino, Ancient Opium, Liang Tebo

  +

  Verborgen onder zeeën, zand en steen komt de geneeskunde uit de oudheid weer aan het licht. Voor de kust van Italië is in een Romeins scheepswrak een verzegelde medicijnkist bewaard gebleven met tabletten en tincturen die lijken op remedies die we vandaag de dag nog steeds kennen, waaronder behandelingen voor oogaandoeningen. In de Levant wijzen papavervormige potten op het vroegst bekende gebruik van opium ter wereld, wat vragen oproept over genezing, pijnbestrijding en rituelen na de dood. Veel eerder, diep in de grotten van Borneo, onthult een 31.000 jaar oud skelet met een zorgvuldig genezen beenamputatie geavanceerde anatomische kennis, langdurige...

  Wanneer te zien

  donderdag 24 september 15.55

  Op National Geographic

• The King's Evil, The Leper Skull, Ancient Cancer Treatment

  +

  Verborgen in munten, botten en oude teksten strekt de strijd tegen ziekte zich uit over continenten en millennia. In Engeland onthullen honderden engelenmunten een koninklijk genezingsritueel waarvan ooit werd aangenomen dat het de aandoening koningszeer kon genezen door de aanraking van de vorst, wat verklaart waarom koningen het risico namen om in contact te komen met zieken. In India biedt een 4000 jaar oude schedel met onmiskenbare tekenen van lepra een zeldzaam inzicht in een ziekte die de menselijke geschiedenis heeft gevormd en de moeite die genezers deden om hem te bestrijden. In Egypte wijzen papyri vol diagnoses en recepten, in combinatie...