ÜRKÜTÜCÜ BULUTLAR GECE PARLIYORLAR – ONLARI NASIL GÖREBİLİRSİNİZ

Aniden ortaya çıkan parlak, uzay tozundan oluşan bu yüksek uçan bulutlar, izleme sezonunun başlangıcına işaret ediyor.

Haziran 2016’da, gece parlayan bulutlar Danimarka’da bulunan Nykøbing Mors üzerinde dolaşıyorlar. Bu olay, kuzey yarımkürede, genellikle Haziran gün dönümü sırasında hızlanıyor.

Fotoğraf Ruslan Merzlyakov, spaceweather.com


Yazar Andrew Fazekas

Son haftalarda, gökyüzü gözlemcileri her gece alacakaranlık gökyüzünde aniden parlayan ürpertici bulutlar olduğunu bildiriyor.

Bu hipnotik gösteriler, gece parlayan bulutları izleme sezonunun başlangıcının habercisi. Dikkat çekici demetler her yıl yerel yaz aylarında ortaya çıkıyor. Kuzey yarımkürede, gökyüzü gözlemcileri şimdi ile Ağustos ayı arasında gökyüzünü nasıl boyadıklarına göz atabilirler. Güney yarımküredeki gözlemciler ise bu bulutları Kasım ayından Şubat ayına kadar bekleyebilirler.

Bu gizemli, ince bulut örtüleri kutup bölgelerinde, Dünya’nın atmosferinin en yüksek olduğu kısım olan mezosfer etrafında oluşuyor gibi görünüyor. Bu uç yüksekliklerde ısılar dondurucu -100°C’de, ve hava herhangi bir çölden milyonlarca kez daha kuru.

Bu koşullarda, su buharı donarak bölgede uçuşan herhangi bir toz parçasının içinde donuyor ve toplaşan buz kristallerini oluşturuyor. Bu ince bulutlar, günbatımı ve doğumunda, Güneş açısı alacakaranlık gökyüzüne karşı parlamalarına neden olunca meydana geliyorlar.

Gece parlayan bulutlar ilk kez 1885 yılında, Endonezya’nın Krakatoa adasında bir yanardağ patlamasından sonra kayda geçirilmişti. Bu patlama Dünya’nın çevresinde aylarca dönen devasa bir kül bulutunu üst atmosfere göndermişti. Muhteşem kırmızı günbatımları ve özgün parlayan bulutlar yıllar boyunca devam etti.

Bu tarz yanardağ patlamaları çok sık gerçekleşmese bile, Dünya’ya her gün neredeyse yüz ton meteorik toz düşüyor ve bu kalıntılar yaz mevsiminde gördüğümüz gece parlayan bulutların oluşumunu tohumluyor.

Güney Yönüne Yayılma

Bu tarif edilmesi zor gökyüzü gösterisini yakalamak için yerel kuzeybatı gökyüzünüzün sık rastlanan alçak yükseklikteki bulutlardan arınmış ve yeteri kadar karanlık olması gerekir. Gözlem zamanınızı yerel günbatımından yaklaşık bir saat sonra, Güneş’in ortalama 10 derece ufuk çizgisinin altında olduğu zamana göre ayarlayın.

Geçen yıllarda, gösteriler geleneksel olarak Haziran gün dönümünden sonra arttı, görünür biçimde parlaklaşarak, sıklaştı ve derin alacakaranlık gökyüzünde daha geniş alanlar kapladı. Şimdiden İskoçya, Polonya ve Rusya’dan gelen ağızları açık bırakan gösterilerin haberleri bu yılın da istisna olmadığını gösterdi.

Yüksek enlem bölgelerinde (Ekvator’un 45º ve 70º üstünde veya altında) yaşayan insanların gece parlayan bulutları görme şansı daha yüksek. Ancak geçtiğimiz yüzyıl içinde, bu sıradışı bulutlar daha sık ve Kansas, Utah ve Kolorado gibi çok daha güney bölgelerde de görüldüler.

Bulutların neden yayıldığı gizemini korusa da, bazı bilim insanları iklim değişikliğiyle bir bağlantısı olabileceğini öne sürdü.

İncecik bulutlar uzaydan bile görülebiliyorlar – Uluslararası Uzay İstasyonunda bulunan astronotlar gördüklerini bildirdiler ve nadir olarak fotoğrafladılar.

Mars Express uydusu kırmızı gezegenin yüzeyinin 96.5km üzerinde gezdiğini gördüğünde, benzeri bulutlar 2006 yılında Mars’da da gözlenmiş oldu. Ancak Mars’ın bulutları, büyük ihtimalle, donmuş karbondioksitten oluşmuştur.

Açık bir gökyüzü diliyorum!

www.natgeotv.com/tr adresinden ayrılmak üzeresiniz. Ziyaret etmeyi düşündüğünüz sayfa The Walt Disney Company Limited'ın kontrolünde değildir. Site sahibinin Kullanım Koşulları ve Gizlilik Politikası uygulanacaktır.

Kabul Et